White lie โกหกหรือสติปัญญา
โกหกสีขาว (White lie) เป็นการโกหกหรือการใช้สติปัญญา ?
“โกหกสีขาว” (White lie) เป็นคำที่ถูกใช้ในโลกตะวันตก หมายถึง การให้ข้อมูลที่เบี่ยงเบนจากความ
จริงโดยคิดว่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ฟังมากกว่าการพูดความจริงอย่างตรงไปตรงมา นี่เป็นอีกประเด็นหนึ่ง
ที่เป็นที่ถกเถียงกันมากในหมู่คริสเตียน เราจึงควรทำความเข้าใจอย่างถูกต้อง
ตัวอย่างของโกหกสีขาว
• เราไม่ต้องการรับสายของเพื่อนบางคนที่โทรศัพท์มาหาเรา เราจึงบอกให้คนที่บ้านโกหกเขาไปว่า เราไม่อยู่บ้าน
• เพื่อนของเราถามเราว่า ชุดของเขาสวยหรือไม่ เราคิดว่าชุดที่เขาใส่ดูไม่ดีเลย แต่เราต้องการรักษาความรู้สึกของเขา จึงบอกเขาว่า ชุดนี้เหมาะกับเขามาก
• อาจารย์ถามเราว่า เราพูดภาษาอังกฤษได้ดีหรือไม่ เราตอบว่า พูดได้บ้าง ทั้ง ๆ ที่เราพูดได้อย่างดีแต่เราไม่ต้องการโอ้อวด จึงตอบเช่นนั้น
• ญาติของเราป่วยหนัก แพทย์ลงความเห็นว่า เขาจะมีชีวิตอยู่ได้ไม่นาน แต่เราบอกเขาว่า แพทย์บอกว่าเขาจะหายโรค เพื่อให้เขามีกำลังใจและยืดเวลาชีวิตของเขาออกไปอีก
• เราเป็นพนักงานขายของ เราทราบดีว่า สินค้าที่เราขายมีทั้งข้อดีและข้อด้อย แต่เราบอกเฉพาะข้อดีให้ลูกค้าทราบ
หลักการพระคัมภีร์
พระคัมภีร์บอกเราอย่างชัดเจนว่า การโกหกเป็นบาป เช่น ลนต.19:11 กล่าวว่า “เจ้าอย่าลักทรัพย์
หรือโกง หรือมุสาต่อกัน” และ คส.3:9 กล่าวว่า “อย่าพูดมุสาต่อกัน เพราะว่าท่านได้ปลดวิสัยมนุษย์เก่ากับ
การปฏิบัติของมนุษย์นั้นเสียแล้ว” เรายังเห็นตัวอย่างที่พระเจ้าไม่พอพระทัยเมื่ออานาเนียและสัปฟีรามุสา
และพระองค์ลงโทษพวกเขาอย่างรุนแรง (กจ.5:3-5ก)
การโกหกไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กหรือใหญ่ถือเป็นความผิดบาปทั้งสิ้น เพราะบาปทุกบาปเป็นสิ่งที่ร้ายแรงในสายพระเนตรพระเจ้า
หากเรามีเจตนาดีในการพูด แต่ใช้วิธีโกหก นั่นก็ถือเป็นความผิดบาป เพราะพระเจ้าสนใจวิธีการ
ด้วยไม่เพียงท่าทีในใจ เราเห็นตัวอย่างของคนที่ตั้งใจดีแต่ใช้วิธีการผิด และพระเจ้าไม่พอพระทัย เช่น เมื่อดาวิดต้องการขนย้ายหีบพันธสัญญาจากคีริยาทเยอาริมไปยังเยรูซาเล็ม ดาวิดมีเจตนาดีแต่ไม่ได้ใช้วิธีการที่ ถูกต้อง เป็นเหตุให้อุสซาห์เสียชีวิต (1 พศด.13:9-10) แต่เมื่อเขาใช้วิธีการที่ถูกต้อง เขาก็สามารถขนย้ายหีบพระโอวาทได้สำเร็จ (1 พศด.15:12-13)
ในทางตรงกันข้าม บางครั้ง การพูดแบบซื่อ ๆ ก็อาจจะไม่ดีเสมอไป โดยเฉพาะกับคนที่ไม่ประสงค์
ดีต่อเรา ดังนั้น เราจึงควรใช้สติปัญญาในการพูดด้วย ทั้งนี้ โดยไม่บิดเบือนความจริง ดังที่พระเยซูกล่าวไว้
ใน มธ.10:16 ว่า "ดูเถิด เราใช้พวกท่านไปดุจแกะอยู่ท่ามกลางหมาป่า เหตุฉะนั้น จงฉลาดเหมือนงูและไม่
มีภัยเหมือนนกพิราบ” พระเยซูยังหนุนใจให้เราใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิตโดยยกตัวอย่างของคนต้น
เรือนอสัตย์ที่พยายามเอาตัวรอดด้วยสติปัญญา ใน ลก.16:8 ดังนั้น การใช้สติปัญญาโดยไม่มีเจตนา
หลอกลวงย่อมเป็นสิ่งที่กระทำได้ และไม่ถือเป็นการผิดจริยธรรม
เราเห็นตัวอย่างที่พระเยซูใช้สติปัญญาในการพูด เช่น การสอนด้วยคำอุปมา เพื่อให้บางคนเท่านั้น
เข้าใจ และป้องกันไม่ให้คนที่ประสงค์ร้ายเข้าใจ (มก.4:10-12) การตอบคำถามเรื่องเงินถวายให้ซีซาร์ (มธ.22:15-22) เป็นต้น
เรายังได้ข้อคิดจากเรื่องของนางผดุงครรภ์ชาวฮีบรูที่มีความยำเกรงพระเจ้าและไม่ยอมฆ่าเด็กชาว
ฮีบรูตามคำสั่งของฟาโรห์ใน อพย.1:15-20 หลายอาจสงสัยว่า เหตุใดพระเจ้าจึงโปรดปรานพวกเธอทั้ง ๆ
ที่เธอไม่ได้พูดอย่างตรงไปตรงมา (อพย.1:20) กรณีนี้เราเห็นอย่างชัดเจนว่า พระเจ้าพอพระทัยพวกเธอที่
ทำสิ่งที่ถูกต้องด้วยความยำเกรงพระเจ้า เราไม่อาจเชื่อฟังผู้มีสิทธิอำนาจในสิ่งที่ผิดได้ แต่เราต้องเชื่อฟังพระเจ้าสูงสุด
องค์ประกอบในการพิจารณา
กล่าวโดยสรุป การพิจารณาว่า คำพูดใดเป็นการโกหกหรือไม่ ควรคำนึงถึงองค์ประกอบ 4 สิ่ง ดังนี้
แรงจูงใจ พระเจ้าสนพระทัยแรงจูงใจของเรา แรงจูงใจที่ถูกต้อง คือ ไม่เห็นแก่ประโยชน์ของตนเองเป็น
หลักแต่เห็นแก่ผู้อื่น ด้วยเห็นแก่สิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม เราเห็นตัวอย่างที่ชัดเจนจากกรณีของนางผดุง
ครรภ์รวมทั้งนางราหับที่ไม่ได้พูดอย่างตรงไปตรงมา ทั้งนี้ เพราะยำเกรงพระเจ้า
วิธีการ วิธีการที่เราเลือกควรจะไม่ขัดแย้งกับหลักการพระวจนะ เช่น ในการทำธุรกิจ มีการแข่งขันสูงและ
คนจำนวนมากอาจจะใช้วิธีการที่ไม่เที่ยงตรง เช่น พูดไม่ครบหรือถึงขนาดพูดโกหก แต่คริสเตียนทำเช่นนั้น
ไม่ได้ แท้ที่จริง การแข่งขันในการทำงานเพื่อให้ได้ผลกำไรไม่ผิด แต่ต้องไม่ใช้วิธีการที่ผิดเช่นโกหก
จิตสำนึก เรารักษาจิตสำนึกชอบเสมอในการทำทุกสิ่ง รวมทั้งในการพูดด้วย
ลักษณะการพูดใดที่คนมักเข้าใจผิดว่าเป็นการโกหก
พูดหยอกเย้า เป็นการพูดเล่นต่อผู้ฟังที่สนิทสนมโดยที่ผู้ฟังก็ทราบดีว่า ผู้พูดไม่ได้หมายความอย่างที่
พูด การพูดเช่นนี้ไม่ถือว่าเป็นการโกหก ตัวอย่างเช่น ถ้าเราพูดว่า “ผมยอมให้ยิงเลย ถ้าผมไปตามนัดไม่
ทัน” เพื่อนของเราก็รู้ดีว่าเราไม่ได้หมายความว่าให้ทำเช่นนั้นจริง ๆ และเพื่อนของเราก็ไม่ทำเช่นนั้นจริง ๆ
พูดด้วยความเชื่อ บางครั้ง เราอาจจะมีความเชื่อว่า บางสิ่งที่เกินธรรมชาติจะเกิดขึ้น หรือเชื่อในแง่
บวก เราก็อาจจะพูดด้วยความเชื่อหรือในแง่บวก นั่นก็ไม่ใช่การโกหก เช่น การให้กำลังใจคนไข้ที่แพทย์ลง
ความเห็นว่ากำลังจะเสียชีวิต
พูดไม่ครบ ตามปกติในชีวิตประจำวัน เมื่อใครถามอะไรเรา เราก็ไม่ได้เล่าในรายละเอียดทุกสิ่งเสมอ
ไป เราเล่าเฉพาะประเด็นสำคัญและเกี่ยวข้องกับผู้ที่เราสนทนาด้วย นี่ก็ไม่ใช่การโกหก เพราะเราไม่ได้
มีเจตนาที่จะบิดเบือนข้อมูล หรือมาดร้ายต่ออีกฝ่ายหนึ่ง
ข้อแนะนำในภาคปฎิบัติ
1. เลือกใช้วิธีการที่ถูกต้องที่สุดอย่างสุดความสามารถโดยไม่ประนีประนอม
2. พิจารณาแรงจูงใจเบื้องหลังของผู้ถาม และตอบอย่างเหมาะสม ไม่ให้ข้อมูลที่ไม่เหมาะสมกับผู้ที่ไม่ประสงค์ดี
3. ในการสื่อสารควรคิดพิจารณาอย่างรอบคอบของผลที่จะตามมาก่อนจะสื่อสาร หากไม่แน่ใจ ควรขอคำแนะนำจากผู้ที่มีประสบการณ์และมีความเข้าใจพระคัมภีร์
4. คิดก่อนที่จะพูดทุกครั้ง โดยเฉพาะในเรื่องที่สำคัญ (ยก.1:19)
5. พูดความจริงด้วยใจรัก โดยเห็นแก่ความรู้สึกของอีกฝ่ายหนึ่ง บางครั้ง หากเราคิดมากขึ้นสักนิด
คำพูดของเราก็จะมีทั้งเนื้อหาที่ถูกต้อง และความน่าฟัง
.............................................................
|
